| تبليغات | X |
غزل۲۱
چوخ ايسته ييردي دئسين:
ـ گئتمهيين ،
ـ اولارسا قالين!
ـ چوخ ايسته ييردي قالا! ، آمما کيم بيليردي حالين؟!ـ
: دمير يولون دوراغي؛ آلتيني کئچير بير ربع
ياغيش ياغيبدي آچيبدي وَ گؤي بوياقلي شالين ...
آچيبدي گؤستريب ايندي وَ بيزده آيريليريق...
ـ باخيشلارين آپارارکن... مني اليندن آلين!
*
قاتار گئدير و اؤزويلن سني چکير آپارير
قاتار گئدير و باشيمدان چیخير سنين خيالين
: ساعات بئش آلتي دقيقه؛ بئش آلتي ايل يوبانير...
و گؤي چکيب باشينا اوندادان بوياقلي شالين.
یای ۱۳۸۴ وحید طلعت
| |||
|
ائله لیگیمی نئجه لیگیمین یولوندا قویدوم
بئله لیگیم ایسه ایتدی
و.ایلقار
آنار رضا يئو:
آنار(آناررضايئو رسول اوغلو) 1938ـجي ايل مارتين 14ـ ده باكيدا شاعيرلر عايلهسينده آنادان اولموشدور. آنارين آتاسي شاعير رسولرضا، آناسي شاعيره نيگار رفيعبيليدير. آنار عيني زاماندا آذربايجانين مشهور ايجتيماعي دؤولت خاديمي، آذربايجان دئموكراتيك رئسپوبليكاسينين ايلك صحيه ناظيري و گنجه شهرينين ژئنئرال قوبئرناتورو اولان خدادادبي رفيعبيلينين نوهسيدير.
رسولرضا 1910ـجي ايل مايين 19ـدا گؤيچاي شهرينده دونيايا گلميش،1981ـجي ايل آپرئلين 1ـده باكيدا وفات ائتميشدير. ممدخانليلار نسليندندير. سويآدلاري اولو باباسي، چيني و بير پارا كندلرين مولكهداري ممديار اوغلو ممدخانلا باغليدير. بايات بويوندان، شهسئون تايفاسيندان اولان ممدخان 19ـجو عصرين اورتالاريندا روس عسگرلري ايله توققوشماسيندان سونرا زيندانا آتيلير و اورادا زهرلنهرك اؤلدورولور. ممدخانين نتيجهسي رسولون آتاسي ابراهيم ممدخانلي گؤيچادا ميرزهليك ائدر و تيجارتله مشغول اولارميش. 1915ـجي ايلده باكيدا وفات ائتميش و چمبرهكندده دفن ائديلميشدير.
1913ـجو ايل اييونون 29ـ دا گنجهده آنادان اولموش نيگار خانيم رفيعبيلي مشهور رفيعبيليلر نسليندندير. آنا طرفدن باباسي علياكبربي رفيعبيلي ائل آغساققالي، معاريفچي، آذربايجاندا ايلك سياسي پارتييا والان «ديفاي» پارتيياسينين يايراديجيلارينداندير.
علياكبربيين يئگانه اوغلو، نيگارخانيمين آتاسي خدادادبي ايلك عالي تحصيللي جراحلارداندير. خاركوو طيب اونيوئرسيتهسي بيتيرديكدن سونرا 17 ايل گنجه خستهخاناسينين باشحكيمي و حكيملر جميعتينين صدري كيمي چاليشميشدير. 1918ـجي ايلده گنجهده ايلك موستقيل آذربايجان جومهوريتي قورولان زامان خدادادبي رفيعبيلي فتحعليخان خويسكينين حؤكومتينده ايلك صحيه ناظيري اولموش بير ايل سونرا ايسه گنجه ژئنئرالـقوبئرناتورو وظيفهسينه تعيين ائديلميشدير. 1920ـجي ايل آپرئل بولشويك چئوريليشيندن سونرا حبس ائديلميش، گنجه عوصيانينين تشكلينده ايتهاملانديريلاراق گوللهلنميشدير.
آنار 1945ـجي ايلده اونايلليك موسيقي مكتبينه(اينديكي بولبول آدينا مكتب) داخيل اولموش و 1955ـجي ايلده همين مكتبي گوموش مئداللا بيتيرميشدير. بيرينجي صينيفدن اونونجو صينيفه قدهر زئمفيرا صفراووا ايله بير يئرده اوخوموشلار.
1955ـجي ايلده آنار آذربايجان دؤولت اونيوئرسيتهسينين فيلولوگييا فاكولتهسينه، زئمفيرا كانسئرواتوريايا داخيل اولسا دا، يوللاري آيريلماميش نيشانلانميش، ائولنميشلر. تويلاري1962ـجي ايل يانوارين 27 ـده اولموشدور.
آنار و زئمفيرا خانيمين ايكي اؤولادلاري وار. بؤيوك اوغوللاري تورال عربشوناس و ديپلوماتدير،خاريجي ايشلر ناظيرلييينين امكداشيدير،قيزي گونئل ايسه باكي دؤولت اونيوئرسيتهسينين شرقشوناسليق فاكولتهسيني بيتيريب.
آنار 1991ـجي ايلين مارتيندا يازيچيلارين دوققوزونجو قورولتاييندا يكدلليكله آذربايجان يازيچيلاري بيرليگينين صدري سئچيلميشدير. 1997ـجي ايل اوكتيابرين 30ـ دا يازيچيلارين اونونجو قورولتاييندا يكدلليكله يئنيدن آذربايجانيازيچيلار بيرليگينين صدري سئچيلميشدير.
1991ـجي ايلده موستقيل آذربايجانين ميلي مجليسيني ايلك ايجلاسيني آچماق، آپارماق شرفي آنارا وئريلميشدير. آنار 1995ـجي و 2000ـجي بو كاميسيانين مدنيت حاقيندا، تاريخ و معمارليق عابيدهلرينين قورونماسي حاقيندا، كينوماتوقرافيا حاقيندا و باشقا موهوم قانونلاري ميلي مجليس قبول ائتميش و پرئزيدئنت ايمضالاميشدير.
آنار آذربايجان رئسپوبليكاسي كانيستيتوسيا كاميسياسينين عوضوودور. آنار بير سيرا دؤولت وبينالخالق موكافاتلارين صاحيبيدير. 1998ـجي ايل مارتين 14ـ ده آذربايجان پرئزيدئنتي آناري آلتميش ياشي موناسيبتي ايله اؤلكهميزين ان يوكسك موكافاتي، ايستيقلال اوردئني ايله تلطيف ائتميشدير.
بولشويك چئوريليشيندن سونرا حبس ائديلميش، گنجه عوصيانينين تشكلينده ايتهاملانديريلاراق گوللهلنميشدير.
آنار 1945ـجي ايلده اونايلليك موسيقي مكتبينه(اينديكي بولبول آدينا مكتب) داخيل اولموش و 1955ـجي ايلده همين مكتبي گوموش مئداللا بيتيرميشدير. بيرينجي صينيفدن اونونجو صينيفه قدهر زئمفيرا صفراووا ايله بير يئرده اوخوموشلار.
1955ـجي ايلده آنار آذربايجان دؤولت اونيوئرسيتهسينين فيلولوگييا فاكولتهسينه، زئمفيرا كانسئرواتوريايا داخيل اولسا دا، يوللاري آيريلماميش نيشانلانميش، ائولنميشلر. تويلاري1962ـجي ايل يانوارين 27 ـده اولموشدور.
آنار و زئمفيرا خانيمين ايكي اؤولادلاري وار. بؤيوك اوغوللاري تورال عربشوناس و ديپلوماتدير،خاريجي ايشلر ناظيرلييينين امكداشيدير،قيزي گونئل ايسه باكي دؤولت اونيوئرسيتهسينين شرقشوناسليق فاكولتهسيني بيتيريب.
آنار 1991ـجي ايلين مارتيندا يازيچيلارين دوققوزونجو قورولتاييندا يكدلليكله آذربايجان يازيچيلاري بيرليگينين صدري سئچيلميشدير. 1997ـجي ايل اوكتيابرين 30ـ دا يازيچيلارين اونونجو قورولتاييندا يكدلليكله يئنيدن آذربايجانيازيچيلار بيرليگينين صدري سئچيلميشدير.
1991ـجي ايلده موستقيل آذربايجانين ميلي مجليسيني ايلك ايجلاسيني آچماق، آپارماق شرفي آنارا وئريلميشدير. آنار 1995ـجي و 2000ـجي بو كاميسيانين مدنيت حاقيندا، تاريخ و معمارليق عابيدهلرينين قورونماسي حاقيندا، كينوماتوقرافيا حاقيندا و باشقا موهوم قانونلاري ميلي مجليس قبول ائتميش و پرئزيدئنت ايمضالاميشدير.
آنار آذربايجان رئسپوبليكاسي كانيستيتوسيا كاميسياسينين عوضوودور. آنار بير سيرا دؤولت وبينالخالق موكافاتلارين صاحيبيدير. 1998ـجي ايل مارتين 14ـ ده آذربايجان پرئزيدئنتي آناري آلتميش ياشي موناسيبتي ايله اؤلكهميزين ان يوكسك موكافاتي، ايستيقلال اوردئني ايله تلطيف ائتميشدير.
منبع : هفته نامه وراوی – چاپ مشکین شهر
اورمونون گوجلو شاعيريندن ايكي شعر
حميد واحدي
ائلیمین غصه سین آغیر محنتین قویسالار بئلینه داغلار چکنمز
توکسه لر نیسگیلین آخان چایلارا آغلایار کدردن، چاغلار چکنمز
***
دردیمیز شاختالی باغین دردی دیر اوز ایچینده یانان داغین دردی دیر
چاغداشیق دردیمیز چاغین دردیدیر بو چاغین دردینی چاغلار چکنمز
***
میراث تک بولونوب پارچالانمیشیق حسرت اوجاغیندا قارسالانمیشیق
یانمیشیق، یانمیشیق، یئنه یانمیشیق داغلار چکمیشیق کی داغلار چکنمز
***
نه بویاقلارداندیر ائلین ماتمی هیچ رسام چکنمز بیز چکن غمی
داوینچی الینه آلسا قلمی قره لر اوخشایار آغلار چکنمز
***
نه باغدیر، نه باغدیر ائلیمین باغی نیه من بو باغا اوخویوم آغی
شاختادا، بوراندا بار وئریر تاغی بو سویوق،شاختانی باغلار چکنمز
پنجره لر
گؤرسه دير بيزلره مدّتدي يالان پنجره لر
درده باخديقجا بيزي درده سالان پنجره لر
بعضاً آيينه اؤلوب محو اؤلوروخ اؤنلاردا
ياشاسين بيزلري بيزلردن آلان پنجره لر
بيليرم اؤلكه ده دير چلسه ياشيلليق نفسي
آچيلار اؤندا بوتون باغلي قالان پنجره لر
ايسته رم گؤرميه گون، پرده لر آرديندا قالا
آيريليق ماهني سيني گونده چالان پنجره لر
سؤرورام خلقه باخاركن اؤز اؤزومدن، گوره سن
يئنه ده گنجله شر بو قؤجالان پنجره لر
حافظين ديواني نين پنجره سين تا آچيرام
آچيليرلار اوزومه باغلي قالان پنجره لر
حميد واحدي
بولود قاراچورلو (سهند) و ناظم حکمت / دو شاعری که به یک چشم میبینم!!
فکر میکنم اگر شعرهای بولود قاراچورلو (سهند) به فارسی ترجمه میشد (ترجمه خوب) آنوقت میشد خوانندگان فارس زبان با اندیشه ها و فلسفه ی شعری سهند آشنا گردند و میشد دید که چقدر این دو شاعر بهم نزدیک بوده اند البته در این که بولود حتمن ناظم را میشناخته یا شعرهای ناظم را حتی خوانده بوده نظری ندارم چون فکر میکنم شعر او اندیشه اش بود و اندیشه های مشابه این دو شاعر در شرایط زمانی شبیه بهم(حتی از دید من زندگی شبیه ایندو) برای من مهم بود در ضمن بولود شاعری است که زبان شعر کلاسیک تری نسبت به ناظم دارد.
ببهرحال نمیدانم چرا ایندو شاعر را نمیتوانم از هم بخوبی تفکیک کنم شاید هم روح عصیانگری و اعتراضی که در این دو نابغهی ترک بوده مهمترین علت این اتفاق است.
شاعریم دونیانی نئجه گؤرورسن؟ شاعرم دنیا را چطور میبینی؟
دوز یئیب دوزقابین سیندیرانلار وار. کسانی هستند که نمک میخورند و نمکدان میشکنند
قدیر بیلن یارا، جان قوربان ائیله برای دوستی که قدرشناس است جانت را قربان کن
قدیر بیلمه ینه حییف دیر ایلقار. با انسان قدر نشناس پیمان بستن بیارزش است
اؤزگه چیراقینا یاغ اولماق بسدیر، روغن برای چراغ دیگران شدن بس است
دوغما ائللریمیز قارانلیقدادیر. هموطنانمان گرفتار سیاهیها هستند
یانیب یاندیرمایاق یادین اوجاغین، با سوختنمان مبادا اجاق بیگانگان را روشن نگه داریم
ائویمیز سویوقدور، قیشدیر، شاختادیر. خانهمان سرد است، زمستان و یخبندان است.
یا
من دئمیرم اوستون نژاددانام من هرگز اعتقاد نداشتم که از نژاد برتری هستم
دئمیرم ائللریم ائللردن باشدی هرگز معتقد نبودم که ملت من از ملتهای دیگر برتر است
منیم مسلکیمده منیم یولومدا، در آیین و راه من
ملتلر هامیسی دوستدور، قارداشدیر. تمام ملتها دوست و برادر هم هستند.
بولود؛ متولد 1305 مراغه و از تاثیر گذاران اصلی شعر ترکی شهریار است،
(در مورد بولود و ترجمهی یکی از شعرهای عاشقانه اش به زودی یک نوشته کامل در همین وبلاگ بخوانید)
شعر معاصر آذربایجان:
ترجمه / از شعر ترکی:
نگار خیاوی / ایران ـ آذربایجان
« رها کنید زندگی کنم »
دل پُر از درد
دل پُر از سوز
دلم یک طرف، سرم هزار سو...
دل لانهی ناآرام یک پرنده
سرم؛ جغرافیای حوادث، دریای تشنه
رها کنید زندگی کنم این نفس کدر را
خسته ـ خسته نفس نفس بزنم؛
سهمی از زندگی را که بر گردنم است
بگذارید بشنوم
فریادهایی را که در درونم خفه شده
رها کنید...
از کتاب «شعرمن» صفحه 28
و.ایلقار/ ایران ـ آذربایجان
استاد شعرهای ترکی من، با آشنا شدن با ایشان بصورت جدی شروع کردم غزل ترکی نوشتم، از نابغههای شعر ترکی معاصر که به کشف ویژهای در زبان رسیده است، مجموعه شعر « زیتون ایشیغیندا؛ زیر نور زیتون » یکی از بهترین کتابهای حال حاضر ادبیات ماست، انتشار مجموعهی «یوخ، عظیم سئوگیناز» در آیندهای نزدیک باعث تحولی بزرگ در شعر ترکی خواهد بود.
کؤورهک قاناتلاریندا اوچوش میلی قالماییب
ائلشدیگین اوتاقدا قوروت ساخلا کؤنلومو
دیگر در بالهای ظریفش میلی برای پرواز نمانده است
در همان اتاقی که زندگی میکنی خشکشان کن و از دلم نگهداری کن
سن توتماسان الیندن اؤلوم جایناغی توتار
یوخ، یوخ آماندی! بوشلاما، توت ساخلا کؤنلومو
اگر تو از دستش نگیری، پنجههای مرگ او را میگیرد
نه نه تو را خدا رها نکن، بگیر و دلم را نگه دار.
زیر نور زیتون صفحهی 92
«نفرین»
«زنده باد آزادی»
این شعار را که روی ورقی آهنی نوشته شده بود
به چناری سبز کوبید
اینگونه بود که چنار سبز را زنجیر کرد
دلش زخمی
نیمه جان
درخت بیچاره روز به روز ضعیف تر شد
با پاهای بسته
کجا برود؟
تنها بلد بود
آرام و بیصدا
در حالیکه میسوخت
نوشتهی روی پیشانیاش را نفرین کند؛
« ـ زنده باد آزادی!
زنده باد آزادی!
زنده باد...»
زیر نور زیتون صفحهی 96
انگین ترکاغلو / ترکیه
انگین دوست من است در شمال ترکیه زندگی میکند، یک شاعر پریشان که گاهی برایم شعر میخواند و برای شعرهای ترکیام شنوندهی خوبی است، معمولا نقدهایش بدردم میخورد، بیشتر عاشقانه های کوتاه مینویسد از شعرهای او:
ALIŞYORUM ZAMAANLA SESSİZLİĞE
ALIŞIYORMUŞ İNSAN HERŞEYE
HEP GÜLÜŞE, HEM HÜZÜNE...
EÇEN GİDEN HER GÜNE
برای سکوت و گذرزمان میسوزم
چون انسانی که برای هر چیزی سوخته
هم برای تمام خنده ها و هم برای غمها
برای تمام روزهای رفته... 
NEREDE...
DİVANE OLMUŞ GÖNÜL NERDE
GÖZYAŞIMI HAYIR,BİR SESLENİŞ
YÜREKTEN
ÇOK MU ZAMAN MI GEÇTİ
BELKİDE GÜN OLARAK EVET
AY OLARAKTA,BELKİDE YIL
BEN Mİ YİNE BEN...
کجا؟
دلی که دیوانه شده کجاست؟
نه کینهای و نه نفرتی!
اشک چشمم نه!
صدای خواستنی که از دل برای تو فرستاده شده
زیاد بوده زمانی که سپری شد
آره؟ شاید روزی بوده؟
ماه یا سالی بوده؟
حالا منم باز هم من.
Kırılır
UZAK OLUR KIRILAN GÖNÜLLER YEŞERİR
DÖNMEZ OLUR,NE DE GELMEZ..
DAYANIR MI BİLİNMEZ SARARIR GÖNÜLLER
BURDA DÖRT MEVSİM YAŞANIR;SEN NERDE
Bilmez bi vefa
Sönsün ateşim ele yak aşk odunu
Savur at külümü yellere karışıp tufan edeyim
Sürmeden yüzümü ben
Bu şiiri Zehra.A hanımefendiye takdtim ederim:
SARHOŞUM
Olgunlaşmamış şaraba dönüp bu kara bahtım
Kara günler
Acı – tatlı
Bu ömür geriye dönüp şaraplaşır
Kökünden şarap damlar
Bir tarafta ben, bir tarafta sen
Ortada gördü mü başını çevirir
Gözünün önünde deliririm, yıllar geçer
Sarhoşluk, bir sarhoş şehirdir
Bir şaraplık zamanda
Düşünürüm
Ben sarhoşum
Gözlerini yudum yudum içerim
Yaşamın tam sınırındayım
Hayat dudaklarımdan dolar can bulur
Aç gözünü
Ovalar başında ki laçin
Dallar üzerinden
Keyifli, keyifli bize bakacak
Bu gün ADALAR keyiflidir
Aç elini
Avucunda benim alnımın yazısı yazılı
Aç gönlünü
Sarhoş, bir serseri şehirdir
Bir şaraplık zamanda
Şarap dillerde
Şarap dudaklarda yayılır
|
سوْن پاییز: (1) آنی لار اؤلوملو ، آنی لار آجی ساعاتلار قورتولماز ، ساعاتلار آغیر شوشهنین تَرینه گؤزوم تیکیلب دیهسَن کوچهیه قارا قار یاغیر *** بو چیلله گئجهسی ، بو قیش آخشامی باخیرام گِئد به گِئد کؤلگَم اوزانیر سئوگیسیز یاشاماق عادت اولاندان اؤزومدن کِئچرکن کؤلگم یوبانیر *** بیر نفر بویلانیب کِئچمیشلریمدَن آرزو مَزاریندان باخیر صاباحا اوزونده بیر داملا دنیز گؤیهریر شوشهنین تریلَن آخیر صاباحا ***
|
|
SUAL Bahtiyar Vahabzadenin بختیار وهابزاده بختيار محمود اوغلو وهابزاده 1925-جي ايلده شکي شهرینده آنادان اولموشدور. آذربايجان'ين خالق شاعيريدير. آذربايجان ادبياتي نين، بوتؤولوکده آذربايجان ادبي فيکري نين گؤرکملي نوماينده سي اولان خالق شاعيري بختيار وهابزاده نين آدي تکجه قوزئی آذربایجاندا دئييل، اونون حودودلاريندان چوخ-چوخ اوزاقلاردا تانينير. بختيار وهابزاده شاعير، دراماتورق، ايستعدادلي عاليم و پوبليسيست اولماقلا ياناشي، غئيرتلي و جسارتلي ايجتيماعي خاديم، ساده و صميمي اينسان کيمي ده تانينير و سئويلير. تصادوفي دئييل کي، اونون اثرلري - شعر کيتابلاري، دراملاري و پوبليسيستيک يازيلاري دونيانين چوخ ديللرينده، او جومله دن اينگيليس، فرانسيز، آلمان، فارس، پولياک، ايسپان، ماجار و کئچميش سووئت بيرليگي نين بير چوخ خالقلارين ديللرينه ترجومه ائديلميش و بو اثرلر چوخ بؤيوک ماراق و سئوگي ايله قارشيلانميشدير. 1934-جو ايلده عاييله سي ايله برابر باکي'يا کؤچموشدور. 1942-جي ايلده اورتا مکتبي بيتيريب، باکي دؤولت اونيوئرسيتئ سي نين فيلولوگييا فاکولته سينه داخيل اولموش، 1947-جي ايلده همين فاکولته ني بيتيريب اونيوئرسيتئ نين نزدينده آسپيرانتورايا قبول اولونموشدور. 1951-جي ايلده " صمد وورغونون ليريکاسي " موضوعوندا نامزدليک، 1964-جو ايلده ايسه " ص.وورغونون حيات و ياراديجيليغي " موضوعوندا مونوقرافيياسيني مودافيعه ائديب، فيلولوژي علملر دوکتورو عاليمليک درجه سيني آلميشدير. بختيار وهابزاده بديعي ياراديجيليغا ايکينجي جهان موحاريبه سي ايللرينده باشلاميش، 1945-جي ايلده يازيچيلار ايتتيفاقي نين عوضولوگونه قبول اولونموشدور. محصولدار بديعي ياراديجيليقلا ياناشي، ب.وهابزاده، 1940 ايلدن آرتيق اونيوئرسيته ده درس دئميش، 1990-جي ايلدن تقاوده چيخميشدير. 1980-جي ايلده آذربايجان علملر آکادئميياسي نين مخبر عوضوو سئچيلميشدير. ب.وهابزاده 70-دن آرتيق شعر کيتابي نين، 2 مونوقرافييانين، 11 علمي پوبليسيست کيتابين و يوزلرله مقاله نين مؤليفيدير. باکي آکادئميک دؤولت درام تئاتري نين صحنه سينده اونون " ويجدان " ، " ايکينجي سس " ، " ياغيشدان سونرا " ، " يوللارا ايز دوشور " ، " فرياد " ، " هارا گئدير بو دونيا ؟ " ، " اؤزوموزو کسن قيلينج " ، " جزاسيز گوناه " ، " دار آغاجي " پيئسلري تاماشايا قويولموشدور. او، تاريخي و موعاصير موضوع دا 20-دن آرتيق ايري حجملي پوئمانين مؤليفيدير. او، 1974-جو ايلده امکدار اينجه صنعت خاديمي، 1975-جي ايلده رئسپوبليکا، 1984-جو ايلده ايسه سسري دؤولت موکافاتي لاورئاتي آدلارينا لايق گؤرولموشدور. 1985-جي ايلده اونا " خالق شاعيري " آدي وئريلميش، 1995-جي ايلده ايسه آذربايجان خالقي نين ميللي آزادليق اوغروندا موباريزه سينده خصوصي خيدمتلرينه گؤره " ايتقلال " اوردئني ايله تلطيف ائديلميشدير. ب.واهابزادنين شعرلري اوبرازلارين کاميلليگي و اوريژينالليغي ايله سئچيلير. اونون بوتون اثرلرينده دونيايا فلسفي باخيش اساس يئر توتور. سون 30-40 ايلده آذربايجان ادبياتيندا ب.وهابزاده قدر عوموم خالق محبتي قازانميش ايکينجي بير شاعيرين آديني چکمک چتيندير. بديعي، علمي، پوبليسيستيک ياراديجيليغيني ايجتيماي-سياسي فعاليتله عوضوي صورتده علاقه لنديرن ب.وهابزاده 4 دفعه آذربايجان عالي سووئتي'ن(1980-1995)، 1 دفعه ايسه آذربايجان رئسپوبليکاسي ميللي مجليسي'نه ميلت وکيلي سئچيلميشدير (1995-2000). او، هله 60-جي ايللردن باشلايان ميلي آزادليق حرکاتي نين اؤنجوللريندن بيري اولموشدور. 1959-جو ايلده يازديغي " گولوستان " پوئماسي ايله ايکي يئره پارچالانميش آذربايجانين تاريخي فاجيعه سيني ديله گتيرميش، روس و فارس ايمپئريياسي نين پنجه سي آلتيندا اينله ين آذربايجان خالقي نين آزادليق و ايستيقلال اوغرونداکي عدالتلي موباريزه سينه قوشولموشدور. بو پوئمايا گؤره 1962-جي ايلده شاعير " ميللتچي " دامغاسي ايله آذربايجان دؤولت اونيوئرسيتهسیندن چيخاريلميش، يالنيز 2 ايلدن سونرا يئرينه قايتاريلميشدير. سووئت رئژيمينده ميللي وارليغي تاپدانان، هر جور محروميتلره معروض قالان ميلتين دردلريني رمزلر و موختليف ادبي اوسوللارلا ايفاده ايتميش، ايري حجملي پوئمالاري و پيئسلرينده حاديثه لري يا تاريخه، يا دا باشقا اؤلکه لره کئچيره رک اؤز ميلتي نين دردلريني ديله گتيرميشدير. بيرباشا سووئت ديکتاتوراسيني ايفشا ائدن اثرلريني ايسه شاعير، سوويئتلر ايتتيفاقي داغيلاندان سونرا " صانديقدان سسلر " باشليغي آلتيندا نشر ائتديرميشدير. بو واختا قدر قودرتلي سؤز اوستاسي، کسکين پوبليسيست، ادبي-بديعي پروسئسين تشکيلاچيسي کيمي تانينان ب.وهابزاده سون واختلار خالقي دوشوندورن بير چوخ مثله لرده، او جومله دن اويدورما قاراباغ پروبلئمي ايله علاقه دار مساله لرده آغساققال کيمي جيددي فعاليت گؤسترير. هابئله او، آنا ديليميزين صافليغي، تميزليگي اوغروندا دايم، يورولمادان موباريزه آپارير. ب.وهابزاده نين ائوي بير نوع، ميلتين اوميد قاپيسينا دؤنموشدور. بئله کي، رئسپوبليکانين موختليف کند و رايونلاريندان هر گون اونلارلا مکتوب آلير، نئچه-نئچه شيکايتچيني ائوينده قبول ائدير، اونلاري دينله يير و ايمکان داخيلينده هر بيري نين دردينه علاج ائتمه يه چاليشير. رئسپوبليکا عالي سووئتي نين سئسسييالاريندا، ايجتيماعي-سياسي مجليسلرده، کوتلوي اينفورماسييا واسيطه لرينده کي چيخيشلاريندا او، خالق منافعيي نين اصل مودافيعه چيسي، حاقيقي وطنپرور و ايجتيماي خاديم کيمي هامي نين درين حؤرمت و محبتيني قازانميشدير. ياراديجيليغي بويو خالقين ايستک و آرزولاريني ترنم ائدن، بو آرزولارين حياتا کئچمه سينه چاليشان وطنداش شاعير اوچون خالقين منافعي اونون شخصي منافعيينه چئوريلميشدير. ﷼ مشهور شعرلري: حيات سن نه شيرينسن چؤرک - وطن تکليک آغ ساچلار - قارا ساچلار ياشيدلاريم کيمدير منيم دوشمنيم؟ بير اورکده دؤرد فصيل. باش قلم يولداشلاريما ﷼ بیر شعر بختیار وهابزاده دن: آللاه ايدراکدا يول آچميش گئجه دن گوندوزه آللاه، گولدورمه سه ن اؤز کؤنلونو، گولمز اوزه آللاه. دونيايا شفقلر کيمي تانريم سپلنميش، قلبين گؤزو يانماسا، گؤرونمز گؤزه آللاه. آللاه! بيليريک جيسم دئييل، بس ندير آللاه؟ ان يوکسک اولان حاقدا، حقيقت ده ير آللاه. دوندونسا تکامل و گؤزلليک قاباغيندا، درک ائت بو، تعجوبده، بو حئيرتده دير آللاه. بيلديک، بيليريک، گيزليدير اينساداکي قدرت، هر کس اونو فهم ائتمه سه ، عاجيزدير او، البت. اينسانين ازل بورجودور اينسانليغا حؤرمت، اينسانليغا حؤرمتده، لياقتده دير آللاه. گئرچک ده بودور: گيزليدير هر ذره ده وحدت. بير ذره ايکن کله قوووشماق اولو نيت. گؤردوکلريميز ظاهيردير، بطنه نفوذ ائت! باطنده کي ، جؤوهرده کي فيطرتده دير آللاه. فيطرت ده ياتير سؤزده، سؤزون اؤز يوکو فيکريم. سئچميش، سئچه جک دايما توکدن توکو فيکريم. من بير آغاجام، يارپاغي سؤزلر، کؤکو فيکريم، سؤزلرده دئييل، سؤزده کي حيکمتده دير آللاه. اينسان! تپه دن ديرناغا سن آرزو، ديلکسن، نفسينده دويومسوز، فقط عشقينده ملکسن. ظولمون اوزونه حاق دئييلن شيلله ني چکسن، شيللنده مؤهورلنميش او غئيرتده دير آللاه. جاهيل ائنر آلچاقليغا، اؤز قلبينه يئنمز، ويجداندان اگر دؤنسه ده، خيريندن او دؤنمز. ظولمتده، جهالتده، عداوتده گؤرونمز، ايلقاردا، صداقتده، محبتده دير آللاه. |
|
سن سیز گؤزلرین اوتانیر ، باخا اوزومه سؤزلرین تیترهییر ، سویوق سسینده . دئییرسن کی سئوگین ، بیتیب دیر داها نه فایدا یاشاماق ، درد اتگینده ؟! پاییزدیر سویوق دور ، هاوادا ـ سنده آغزیندان آیریلان ، دونور هاوادا . باخیرسان اوزوم دهن ، باشقا هریئره قولاغیم سندهدیر ، اورهییم داردا . بوداغدان آیریلیب دوشن هر یاپراق ازیلیر یولوندا گؤز یاشیم سایاق . دوشونور اورهییم نئجه دیر آللاه ائدیبسن بیر قولو بیرینه قولچاق !! دئییرسن اویوندو اولوب کئچنلر دئییرسن ؛ گئت اونود دوشونمه منی دئییرسن آمما هئچ بیلمیرسن یازیق بو ازیب کئچدیگین ، سئومیشدی سنی . باخیرسان اوزوم دهن باشقا هریئره قیش سایاق سویوق دور خومار گؤزلرین . اوزولوب الیم دهن گئدسن ده بیرگون بیلیرهم ایچیم ده قالار گؤزلرین . اللرین تیتره ییر آمما بیلمیرهم نهدندی اوتانمان ، یوخسا سویوق دان؟ بیر پاییز گونودور ، گون باتیر داها آیریلیق زامانی ... سؤز آیریلیقدان . ــ ائله بیل تله سیر اؤلمهیه بوگون ــ نفسیم گؤزومون اؤنون باغلاییر هؤیوشنه توتساغی یازیق اورهییم دئوره شیر اؤزونه ، گیزلین آغلاییر . باخیرام اوزونه بلکه سون دفعه گؤرورهم گؤزلرین هله یاشیل دیر . بیلیره م باشیمدان گلیب کئچنلر بختیمه یازیلان غملی ناغیل دیر . باخیرام اوزونه ، گولورهم آنجاق اوره ییم ایچیمده پارچا پارچا دیر . باخیرام اوزونه ، گولورهم آمما اوزومده گول آچان گولوش یارادیر . توتورام یولومو سن دهن آیریلیب کوچه لر آدام سیز ، کوچه لر سس سیز . اؤنومده اؤته سیز ، قارانلیق ایللر آرخامدا مین بوداق ، اینجیمیش نرگیز . یورورهم ازیلیر آیاغیم آلتدا باهارین هلهده ایستی گؤزلری. باشیمین اوستوندهن کئچیر بولوتلار ایچیمده قارالیر اومود کؤزلری . بیلیرهم سنایله یادا کی سن سیز کئچه جک بو عؤمور ، بو قارا گونلر . گولهرهک آیریلدیق آمما اینانما کؤنلومه سالدیغین بو آتاش سؤنهر . قانیمین ایچینه گیرهن وفاسیز! چیخاریب منی ده ، کؤنلوندهن آتدین . سویوق بیر گؤزگونو ، یارپاغلار کیمی اؤلدوروب آخیردا قیش لارا ساتدین . اوزولدوم اؤزوم دهن آیرییام سن دهن گؤردوگوم اؤزگه لیک ، هر تانیش دا یاد بیر حسرت کؤنلومه یادیگار قویدون آغلیرام آزالمیر دردیمدهن هئچ زاد . کیم دئییردی سئومک یاساق دئییل دیر یاشاییب من گؤردوم ، یاساق دیر یاساق . دولانیب دیله نیب دامجی دامجی درد اوره ییم ایلله نمیش چاخیر دیر آنجاق . قولاغیم دویدوغون داندیغی کیمی گؤزلریم گؤرمه گی دانیرلار داها او قدهر خیانت گؤردوم دونیادا ایندی ده قورخورام باخام آرخایا . باشیمین اوستونده هله ده دردین حسرتین کؤنلومه ایدیریبدیر دیز . گون لریم قاپ قارا ، تالان دیر عؤمروم سن سیزم ، سن سیزم ، سن سیزم ، سن سیز ... مینا جلیل زاده |
و.ایلقار دان بیر یئنی شیعر
یارآغلادی
یارین بویون قوجاقلادیم، یارآغلادی من آغلادیم
ییغیشدی قونشولار بوتون جارآغلادی من آغلادیم
باشیندا قار قالان داغا، دانیشدیم آیرِ يليق سؤزون
بیر آه چکیب باشینداکی قارآغلادی من آغلادیم
طارمدا نار آغاجلاری منی گؤروب دانیشدیلار
بویومو زیتون اوخشادی نار آغلادی من آغلادیم
اؤرک سؤزون دئدیم تارا سیملر اولدو پارا- پارا
یاواش- یاواش سیزیلدادی تار آغلادی من آغلادیم
دئدیم کی حاق منیم کیدیر باشیمی جکدیلر دارا
طناب کسنده بوینومو دار آغلادی من آغلادیم
ایلیگه اسدی بیر خزان تالاندی گوللریم منیم
خبر چاتینجا بولبوله خار آغلادی من آغلادیم
«جعفریم» بویوم بالا غم سینمده قالا- قالا
یار جانیمی آلا آلا یار آغلادی من آغلادیم.
هوشنگ جعفری
بیر یئنی غزل
محمد جواد آسمان ، ایصفهانلی شاعیردن :
"وايقوش" ليق!
وايقوش! سَن آلّا يات...مَنَه "واي" دا قوناق دَگِر
هِشنَه بو اوي ييخِلماق دان آجّي راق دَگِر
نِيليم؟ دِمَه اؤخو...اؤخوماق آغلاماق ايسَر
كيمنَن سَرِه اُخيم؟ بيري بوردا اوواق دَگِر
كَنديم عاشيق لَري ِ توتولوب تؤركو ديل لَريِ
آتا اُلَن گلين ليگينه اويناماق دَگِر
اولدوز يالان دِيير...گِئجَه گوندوز يالان دِيير...
آيِه اينانميرَم؛ اورَگيم دا اوشاق دَگِر
داغلار داليندا ايلدِئريميم يوخ بولوت تَكين
بيرنَه دايانميبَم...مَنَه هِچكيم داياق دَگِر
...وايقوش اوخير...دِيير اوچَم و بيريانا كُچَم
...گرچك دِيير...اؤلوم بئِلَه بوردان ايراق دَگِر.
بو منه بیر خاطیرهلی غزل اولسادا... دوستومون بو یارالدیغی تهرانین ایستی آخشامیندا یئنی بیر حس اولدو ...ائله بیل بو دویغو ایللرایدی ایتگینیدی ، ائله بیل بو دویغو ایللرایدی دیدرگین دوشموشدو ... داها دا بونو گؤزلهمهک اولموردو ...آما بولارا باخیمیاراق و گئچمیشلری اونودماق باخیشیلا بو شیعر اؤز نوبه سینده منیم باخیشیملا بیر یارادیلمیش اثر ساییلیر .اودا بیر اینسانین دیلیندن کی آنا دیلین دوغولماقیندان چوخلی قاباق اونودموشدو و دوغولماقیندان بری بو دیلده دانیشدیغی و یازدیغی اولمامیشدیر .
"جواد آسمان" ایصفهان تورکلریندن اولسادا ، بو تزه ایللرده اونون فارسجادا یازدیقلاری ایرانین یئنی ادبیاتیندا(غزل جریانیندا) گؤزه گلندیر و اؤزونه بیر خصوصی یئر آچمیشدیر ... آسمانین باخیشی و دویغولاریلا ایللردیر یاخین بیر دوستلوقوم وار و بونو باشادوشموشم کی اونون شعر و فلسفی باخیشی (بیر یئرده) آرتیقراق بیر یئنی لیگه مالیکدیر .
...
بو سؤزون سونوندا گله جکده آسمان و داها آسمانلارین تورکجه یازماغ و اؤخوماغلارینا گؤنمهلییم و بئله بیلیرم کی بیر گؤن ایرانین بوتون تورپاقلارینداکی تورک خالقی (فارسجا ادبیاتی دؤشونندن سونرا) اؤز طالع لریله (دیل،کولتورو داها اونودولموش تاریخلریله) یئنی دن باریشمالیدیلار.
قوجامان سرو
یامان قوجالیرسان
نه بیر قارغا سنده یوا سالیر
نه ده بیر لاچین
بوتا لارینا قونور
باشین اوجا
کؤکون سوسوز
آرزولارین یارپاقلارینلا قورویوب
قاناتلانیب ،
اوچمادان
یامان قوجالیرسان
قوجامان سرویم.
وحید طلعت
شعر جنوب دریاچه به زودی با غزلهای جدید شاعران آذربایجان به روز میشود.
غزلهای خود را برای ما بفرستید
سنسیز سینیخیبدیر ، قوجالیبدیر کوچه لر
گَل گؤر نه گونه اؤزون سالیبدیر، کوچه لر
گئتدینسَه دَه ، گئتمه ییب دادین ، آغزیندان
گَل تامسینا تامسینا قالیبدیر ، کوچه لر
نادر الهی
